GENEL BAŞKAN YARDIMCIMIZ DOĞAN BEKİN'İN AÇIKLAMASI

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Rum Ortodoks Patrikhanesi’ni Ziyareti ve Çağrıştırdığı

 

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun Fener Rum Patrikhanesini ziyareti münasebetiyle resmi sayfasında paylaştığı: “Bugün, Ekümenik Patrik I. Bartholomeos Yüce Hazretlerini ve Patriklik makamı Aziz George Kilisesini ziyaret etmekten onur duydum. Küresel çapta dini özgürlüğün şampiyonluğunu devam ettirirken, Ortodoks dünyasının lideri konumundaki Ekümenik Patrikhanesi bizim anahtar partnerimiz konumundadır” ifadesi başta Lozan Antlaşması olmak üzere, tüm uluslararası anlaşmalarla hukuki sınırları belirlenen teamülleri hiçe sayan gayrı ciddi bir yaklaşım biçimidir.

Öncelikli olarak, Lozan Antlaşmasının birinci bölümünde yer alan ilgili 40,42 ve 45. maddelerinde ifadesini bulan şekliyle Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi’ne hiçbir şekilde özel statü, hak ve yetki verilmemiş olup, ismen de söz konusu Lozan Antlaşmasının hiçbir maddesinde zikredilmemiştir.

 Böylece söz konusu Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi Patriği I. Bartholomeosun, Doğu Rum Ortodoks Kilisesinin ortaya koyduğu eşitler arasında birinci ( primus inter pares) değerlendirmesiyle ‘Ekümenik Patrik’ ve Fener Rum Patrikhanesinin de ,‘Ekümeniklik Merkezi’ olarak dünyadaki Ortodoks mezhebi mensuplarının bir dini kurumu olarak görülmesi başta Lozan Antlaşması olmak üzere, Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına aykırı bir uygulamadır.

Lozan Antlaşması, Türkiye'deki azınlıklarla ilgili din, mezhep ve inanç hürriyetlerinden söz ederken bu hürriyetlerin kullanılmasını kamu düzeni şartına bağlamıştır.

Dolayısıyla, ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun İstanbul’daki Rum Ortodoks Kilisesini ziyaret ederken kullandığı Ekümenik Patrik I. Bartholomeos sıfatı Türkiye, Yunanistan ve ABD arasındaki üçgen döngüsü içerisinde tamamen stratejik siyasi yaklaşımlı olup,  taraflarca ortaya konmaya çalışılan karşılıklı hamleler dengesinin bir gereği olup, Türkiye'nin iç işlerine müdahale şeklinde değerlendirmek mümkündür.

ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun kolonyal anlayışlı bu ziyareti sıradan ve masum bir ziyaret olarak görmemek gerekir düşüncesindeyiz. Ayasofya’nın Danıştay kararıyla yeniden Ayasofya Camii-i Kebir’e dönüştürülmesinin ardından bu ziyaretin planlanması son bir mesaj niteliği taşımaktadır.

Ezcümle,  ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeonun resmi twitter sayfasından ziyaretle ilgili; Ekümenik Patrik Patriği I. Bartholomeos Yüce Hazretlerini ziyaret etmekten onur duydum’ ifadesi  Türkiyenin bağımsızlık ve egemenliğine yönelik kasıtlı bir cümle olup, bu konuda Türk Dışişleri Bakanlığının bir an önce ABD Ankara Büyükelçisinin Dışişleri Bakanlığı’na çağırılarak ziyaretle ilgili bilgi alması ve Lozan Anlaşması’ndan doğan haklarımızın bir kez daha kendilerine hatırlatılarak  nota verilmesi son derece zaruri bir adım olsa gerek.

 

Doğan Bekin

Genel Başkan Yardımcısı